İletişim için

Pancar nelere iyi geliyor?

Pancar yenilebilen kökleri ve yaprakları için yetiştirilen bir bitkidir. Genellikle koyu kırmızı renkte olur ancak altın, beyaz, çizgili kırmızı ve beyaz türleri ile karşılaşılabilmektedir.
 
Besin değeri yönünden bakıldığında düşük kalorili olmasının yanı sıra folik asit ve magnezyum açısından iyi bir kaynaktır. Ayrıca betalain gibi sağlığa olumlu katkıları olduğu düşünülen bazı fitokimyasalları da içermektedir.
 
Pancarın Sağlık Açısından Olumlu Etkiler Sağladığı Düşünülen Etkiler
 
Tansiyon Düşürücü Etki
Yapılan araştırmalar pancarın kendisini yemenin veya suyunu içmenin yüksek tansiyonu olan bireylere faydalı olduğunu göstermektedir. Bu etkinin içerisinde yer alan nitrattan kaynaklandığı düşünülmektedir. Nitrat kan damarlarının genişlemesine yardımcı olarak kan basıncının düşmesine yardımcı olur.
Yeni yapılan bir çalışmada 68 hasta iki gruba bölünerek 4 hafta boyunca bir gruba her gün 250 ml pancar suyu verilirken diğer gruba plasebo (nitrit içermeyen) bir içecek verilmiş. Çalışma sonucunda pancar suyu içen bireylerin tansiyonlarında ortalama 7.7/2.4 mm Hg düşüş olduğu görülmüştür. Bunun da nitrat kaynaklı olduğu sonucuna varılmış ve tansiyon kontrolünde diyetle böyle bir desteğin olumlu etki yaratabileceği belirtilmiştir. 
 
Sporcularda Egzersiz Performansında İyileşme
Son yıllarda yapılan çalışmalarda pancar suyu içerisindeki nitratın kan akımını arttırarak egzersiz boyunca kasların oksijeni almasını kolaylaştırarak egzersiz toleransını arttırdığı gösterilmektedir. Dolayısıyla da sporcunun performansını geliştirici yönde bir etki sağladığı düşünülmektedir.
Bununla ilişkili bir çalışmada 10 sağlıklı bireye farklı zamanlarda 70, 140 280 ml pancar suyu vererek ya da hiçbir şey vermeyerek planlı bir egzersizden 2,5 saat sonra kan nitrat düzeyleri ve oksijen kullanımı ölçüldüğünde 70 ml’de bir etki görülmezken 140 ve 280 ml’de benzer etkiler görüldüğü ve bunun egzersiz toleransını arttırarak performansa olumlu etkide bulunduğu sonucuna varılmıştır. 
 
Pancar Tüketiminde Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar
 
Diyetle birlikte yüksek düzeyde alınan nitrat bazı ilaçlarla etkileşime girebilmektedir. Bir çeşit kalp hastalığı olan anjina tedavisinde kullanılan organik nitrat ve nitrit içeren ilaçların etkinliği diyetle yüksek miktarda nitrat alınması durumunda azalmaktadır. Yine erektil disfonksiyon tedavisinde kullanılan PDE-5 inhibitörü olarak adlandırılan ilaçların etkinliği de benzer şekilde azalmaktadır.
 
Pancar tüketiminin bir başka yan etkisi de idrarın renginin kırmızıya dönmesidir. Ancak bu durumun bir zararı yoktur; o nedenle korkulmasına da gerek yoktur.
 
Kaynak:
USDA, Nutrient Database, Beets, raw. https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/2863
Kapil V, Khambata RS, Robertson A, Caulfield MJ, Ahluwalia A. Dietary nitrate provides sustained blood pressure lowering in hypertensive patients: a randomized, phase 2, double-blind, placebo-controlled study. Hypertension. 2015 Feb;65(2):320-7. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.114.04675.
Wylie LJ, Kelly J, Bailey SJ, et al. Beetroot juice and exercise: pharmacodynamic and dose-response relationships. J Appl Physiol, 2013; 115: 325–336, 2013.