İletişim için
0216 570 44 44

İşlenmiş karbonhidratlar bağımlılık yaratabilir

Sıkça kullanılan ‘Bisküvi, kraker gibi atıştırmalıkları yemeden duramam!, tatlı yemeden uyku bile uyuyamam!’ gibi sözler bir çoğumuza abartı gelebilir ancak yeni yapılan bir çalışmaya göre bu sözler gerçeği de ifade ediyor olabilir.

Beynimiz çok kompleks bir yapıya sahiptir ve tüm vücut fonksiyonlarını kontrol eden birçok yapı ve bölgeler bulunmaktadır. Nörotransmitter adı verilen kimyasal maddeler ise tüm bu fonksiyonları yönlendiren sinyallerin sinir hücrelerinin birinden diğerine iletilmesini sağlar. Bu nörotransmitterlerden biri olan dopamin de beynin ödül mekanizmalarında önemli bir rol oynar. Kokain ve nikotin gibi bağımlılık yaratan maddeleri kullanan kişilerin beyinlerinde de çok yüksek miktarda dopamin olduğu bilinmektedir.

Besin alımının dopamin düzeylerine ve beynin ödül merkezlerine nasıl etki ettiğini belirlemek amacıyla yapılan yeni bir çalışmada katılımcılara aynı kaloriye sahip ancak farklı glisemik indekslere (bir besinin belli bir miktarının kan şekerini yükseltebilirliğini ifade eden bir terim) sahip içecekler verilmiş. Bu içecekler verildikten 4 saat sonra da kan şekeri düzeyleri ölçülmüş ve MR çekilerek beyindeki ödül merkezlerinin aktivitesi görüntülenmiştir.

Elde edilen sonuçlarda yüksek glisemik indeksli karışımı tüketenlerin kan şekerlerinin ani bir şekilde yükseldiği ve 4 saatin sonunda da keskin bir şekilde düştüğü görülmüştür. Ayrıca beyin görüntülemelerine bakıldığında bu düşüşle birlikte aşırı açlık hissetmelerinin yanı sıra beyindeki bağımlılıkla ilgili merkezde yoğun bir aktivasyon olduğu gösterilmiştir.

Bunun da bireylerin tatlı, kraker, beyaz ekmek, patates gibi yüksek glisemik indekse sahip besinleri yediklerinde kendilerini durduramamalarının ve aşırı yemelerinin altında yatan mekanizma olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle besin alımının kontrol edilebilmesi için aynı kaloriye sahip olsalar da düşük glisemik indekse sahip besinlerinin tercih edilmesi önerilmektedir.

Kaynak:

Lennerz BS, Alsop DC, Holsen LM, et al. Effects of dietary glycemic index on brain regions related to reward and craving in men. Am J Clin Nutr, First published ahead of print June 26, 2013. doi: 10.3945/ajcn.113.064113.